Als we in Nederland volledig overstappen van fossiele naar duurzame energie dan kan dat jaarlijks 50.000 gezonde levensjaren opleveren. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het RIVM naar de gezondheidsrisico’s van duurzame energie. “Dat is een vermindering van ziektelast die ongeveer even groot is als het aantal DALYs (red. verloren gezonde levensjaren) door verwondingen en overlijden bij verkeersongevallen,” aldus demissionair staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius in haar reactie op het RIVM rapport “Klimaatakkoord: effecten van nieuwe energiebronnen op gezondheid en veiligheid in Nederland.”. Dit onderzoek is belangrijk omdat er op dit moment veel verschillende meningen zijn over de gezondheidseffecten van duurzame energie. Het RIVM concludeert dat er geen direct verband is tussen het geluid van windmolens en gezondheidheidsschade. Dat laat onverlet dat omwonenden wel overlast kunnen ervaren door windmolens. Bij elk windproject wordt daarom nauw samengewerkt met omwonenden.   

Naar aanleiding van het Klimaatakkoord heeft het RIVM de risico’s van duurzame energie in kaart gebracht. Voor de impact op de gezondheid hebben ze gekeken naar de DALYs (Disability Adjusted Life Years) van de veiligheids- en gezondheidsrisico’s van verschillende fossiele en duurzame energiebronnen. Deze internationaal vaak gebruikte standaard laat zien hoeveel gezonde levensjaren er verloren gaan door deze risico’s.

Voor fossiele energie kwam het onderzoek uit op 66.000-69.000 DALYs per jaar in Nederland. De gezamenlijke risico’s voor alle duurzame energiebronnen samen komen naar schatting uit op 14.000 DALYs. Een daling van 80%, welke dus gelijk staat aan het elk jaar verloren aantal gezonde levensjaren door verkeersongelukken in Nederland. Als heel Europa deze overstap zou maken zou de gezondheidswinst in Nederland naar verwachting nog tweemaal zo groot zijn.

Laagfrequent geluid

Voor windenergie is er in het onderzoek gekeken naar de risico’s, waarbij er specifieke aandacht is voor mogelijke overlast van laagfrequent geluid. Laagfrequent geluid kan vele bronnen hebben. Naast windturbines zijn ook mechanische ventilatie, koelsystemen en warmtepompen bekende bronnen van dit geluid, net als wegverkeer, railverkeer, vliegverkeer, zware motoren, industrie, transformatoren, airco’s, (zuiger)compressoren, generatoren, wasmachines en muziek bij festivals.

In dit onderzoek is alleen de ziektelast door overlast van windturbines meegenomen, en niet de andere bronnen. Deze ziektelast is kwalitatief beoordeeld omdat er op dit moment nog niet wetenschappelijk is aangetoond dat dit geluid bijdraagt aan slaapverstoring. Mede hierom steunt NWEA de oproep van de staatssecretaris om de wetenschappelijke kennis hier rondom up-to-date te houden en aanvullend onderzoek te doen op dit onderwerp. Naar verwachting wordt eind 2021 bekend hoe dit onderzoek het beste verder kan worden vormgegeven. De huidige kennis en de uitkomsten van nieuwe onderzoeken zullen worden verspreid via het ‘Expertisepunt Windenergie en Gezondheid’ van het RIVM.