Eén van de afspraken uit het Klimaatakkoord is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit (wind en zon) op land kan worden opgewekt. Inmiddels is voor 28 energieregio’s een concept-RES 1.0 gepubliceerd. Initiatiefnemers in alle soorten en maten (van energiebedrijven tot coöperaties) gaan uiteindelijk uitvoering geven aan de RE S1.0 plannen. Helaas zijn ontwikkelaars van duurzame energieprojecten, zoals zon en wind, tot nu toe beperkt betrokken geweest bij dit proces. Deze groep van NVDE-leden wil die betrokkenheid graag versterken, zodat de RES’en maximaal uitvoerbaar worden voor zowel warmteprojecten als elektriciteit.

Uitvoerbaarheid nog onvoldoende duidelijk

De NVDE heeft in samenwerking met NWEA, Holland Solar en de (gezamenlijke) leden alle 28 publiek beschikbare concept RES’en bestudeerd op uitvoerbaarheid. Onze belangrijkste conclusies zijn:

  • Het gezamenlijk conceptbod overstijgt de doelstelling van 35 TWh in 2030 uit het Klimaatakkoord ruim. Dat is op de eerste indruk positief. De praktijk leert echter dat veel voorgenomen projecten niet worden gerealiseerd. Een ruim bod is dus zeker nodig voor het halen van de doelstelling.
  • Om tot uitvoerbare RES’en 1.0 te komen, is het vooral belangrijk dat het bod wordt uitgewerkt naar concrete zoekgebieden voor zonne- en windprojecten. Nu zijn die gebieden vaak nog globaal aangegeven, of zijn het slechts zoekrichtingen of scenario’s. Dat schept teveel onduidelijkheid voor de toekomst.
  • Om projecten daadwerkelijk te kunnen ontwikkelen op de beoogde locaties, is afstemming met de ontwikkelaars noodzakelijk. De NVDE wil samen met het Nationaal Programma RES een aanpak te ontwikkelen om marktpartijen nauwer te betrekken bij de RES 1.0. Dat vraagt van initiatiefnemers en overheden om hier tijd in te steken en open het gesprek aan te gaan, juist ook in fase voordat ontwikkellocaties zijn vastgelegd.
  • De combinatie van wind- en zonneprojecten is efficiënt voor het elektriciteitsnet. Niet in alle regio’s is hier sprake van. Het is van belang dat er uiteindelijk een gebalanceerde mix komt, met een goede verdeling van duurzame elektriciteit over het jaar en over de dag. Daar willen we graag bij helpen.
  • Tot slot is de uitbreiding van de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk, en (markt-)maatregelen om de capaciteitsproblemen op te lossen (bijv. uitgestelde invoeding) een cruciale randvoorwaarde voor realisatie van het 35 TWh doel. Uitbreidingsplannen voor de netinfrastructuur zijn effectief wanneer die resulteren in uitvoerbare projecten van initiatiefnemers. Daarom is het belangrijk om naast netbeheerders ook die initiatiefnemers te betrekken bij de route naar en uitvoering van de RES’en 1.0.

Betrek ontwikkelaars bij verdere uitwerking

In de concept-RES’en hebben de RES-regio’s primair ingezet op het creëren van acceptatie en het verkennen van de ruimtelijke inpassing. Dat is logisch, want dat is ook de verantwoordelijkheid die bij lokale bestuurders ligt. Als ontwikkelaars van projecten worden van ons grote investeringen en veel expertise gevraagd. Juist daarom is het belangrijk om vanaf nu de ontwikkelaars goed te betrekken. Juist in de eerste zoekfases voordat de commerciële belangen te veel gaan meespelen. Uit de analyse komt een aantal inhoudelijke aandachtspunten naar voren die van belang zijn om tot uitvoerbare RES’en 1.0 te komen waarmee de 35 TWh doelstelling kan worden gehaald:

  • Het verder concretiseren van de nu benoemde zoekgebieden en scenario’s.
  • Het realiseren van een optimale verhouding tussen de technieken zon en wind, zodat het elektriciteitsnet efficiënt en SDE-subsidies efficiënt worden ingezet.
  • Het ontwikkelen van een versnellingspakket voor zon-op-grote-daken.
  • Het identificeren van optimale samenwerkingsmodellen van initiatiefnemers en coöperaties in het streven naar 50% lokaal eigenaarschap.

Klik hier voor de volledige analyse (PDF).