• Home
  • Blog
  • Nieuwsuur slaat de plank mis over windenergie

Nieuwsuur slaat de plank mis over windenergie

Op 4 januari 2015 had de actualiteitenrubriek Nieuwsuur een item over windenergie onder de titel: Heeft windenergie nog de toekomst? Het programma kwam tot de conclusie dat Nederland misschien wel beter kan inzetten op zonne-energie dan op windenergie.

De onderbouwing van deze conclusie is zwak en bij nadere beschouwing blijft er van de stellige uitspraken in de uitzending weinig overeind. In een uitgebreide blog toetste ik 7 uitspraken uit de uitzending.

1. “Nederland investeert 18 miljard euro in windenergie”: Het bedrag van 18 miljard euro slaat op de totale formele subsidietoezeggingen die de Regering verwacht te doen voor de periode tot 2038 voor windenergie op zee. De subsidie waar het om gaat wordt toegekend voor een periode van 15 jaar en wordt uitbetaald voor de daadwerkelijk geproduceerde stroom. De subsidie wordt dus niet in één jaar betaald. Het is het maximale bedrag dat de overheid uitkeert in de hele periode tot 2038. Sander Lensink van ECN legde in de Volkskrant uit dat het onwaarschijnlijk is dat het maximum uitgekeerd zal worden en dat het eerder 9 miljard euro zal zijn.

2. “Al onze discussies over de bezuinigingen bij het aantreden van het laatste kabinet Rutte ging over 6 miljard. Een derde van dit bedrag. En het gaat volgens ons niet om 3x zoveel maar om 10x zoveel”: Het vergelijken van de jaarlijkse bezuinigingen van 6 miljard euro met de maximale subsidies over de hele periode tot 2038 zoals Fred Jansen in de uitzending doet, gaat ernstig mank. De stelling dat het bedrag nog 3x hoger zou worden dan 18 miljard is uit de lucht gegrepen. Zoals gezegd zullen de daadwerkelijke overheidssubsidie over de hele periode eerder 9 miljard euro zijn.

3. “En daarnaast is er een groep dissidente wetenschappers die de cijfers van de windmolenindustrie aanvechten. Windenergie zou meer overlast veroorzaken, zeggen zij. Het zou duurder zijn én de uitstoot van broeikasgas helemaal niet verminderen omdat bij windstiltes gewone centrales telkens moeten bijspringen”: Hier worden nogal wat problemen met windenergie gesuggereerd. Gesuggereerd, want de eerste twee uitspraken zijn zo vaag dat ze nauwelijks te controleren zijn. De uitspraak over de uitstoot van broeikasgas is duidelijk genoeg om te weerleggen: Het waait inderdaad niet altijd en windenergie heeft daarom inderdaad een flexibel energiesysteem nodig. De uitstoot van broeikasgas wordt dan ook niet verminderd tijdens windstiltes, maar als het wel waait. Als er veel wind is, staan sommige centrales stil en stoten ze geen CO2 uit. Het rendementsverlies door het af- en opschakelen van centrales is zeer gering vergeleken met de stroomproductie van de windmolens.

4. “Maar 18 miljard is wel een enorm bedrag. Zelfs voor 3450 megawatt aan nieuwe windmolens. Die produceren straks 12 miljoen MWh stroom. Dat klinkt als veel. Maar het totale verbruik aan energie in Nederland is 904 miljoen MWh. Al die nieuwe windmolens op zee leveren dus niet meer dan 1,3% van de Nederlandse energiebehoefte.”: Het gaat dus zoals gezegd eerder om 9 miljard euro dan om 18 miljard. Het cijfer van 1,3% van de Nederlandse energiebehoefte is niet correct. Volgens ECN levert windenergie op zee in 2023 60 PetaJoule aan hernieuwbare energie ofwel 17 miljoen MWh. Dat komt overeen met: 

- 14% van het Nederlandse elektriciteitsgebruik óf

- 4,3% van het Nederlandse primaire energiegebruik (aardgas, aardolie en kolen) óf

- 2,8% van het Nederlandse finale energiegebruik (energie in de vorm die we gebruiken)

In een uitzending die nadrukkelijk ook over windenergie op land gaat, had het niet misstaan om het cijfer voor windenergie op land ook te noemen: 15% van het stroomgebruik in 2020. Windenergie op zee en op land dekken met de huidige plannen samen in 2023 bijna 30% van het Nederlandse stroomgebruik.

5. “En dit gaat niet om de Rijksbegroting. Nee, het wordt betaald door de SDE+, die voornamelijk op de huishoudelijke energierekening wordt geheven. Er kan dus ook niet op bezuinigd worden door het Rijk, het is heel handig gedaan.”: De heer Jansen wekt de indruk dat het Rijk geen controle heeft over de uitgaven aan windenergie op zee. Dat is onzin. Het is correct dat de SDE+ subsidie niet op de Rijksbegroting staat. De regeling wordt natuurlijk wel door het Rijk vastgesteld en daarbij gecontroleerd door het Parlement. En als u de debatten in de Tweede Kamer over duurzame energie een beetje volgt, dan weet u dat er daarbij (terecht) veel aandacht is voor de kosten.

6. “Structureel gaan we naar lagere prijzen toe, olie- en energieprijzen. En dat beeld zie je in de literatuur opkomen, ook in de gevestigde literatuur. Dat we naar een tijd gaan met lagere energieprijzen.”: De heer de Ridder meent dat de prijs van zonnepanelen in 2024 mogelijk te verwaarlozen zal zijn en stroom dan gratis is. De prijs van zonnepanelen is de afgelopen jaren spectaculair gedaald en die daling zal ongetwijfeld doorgaan. Van veel producten is de prijs sterk gedaald, denk maar aan mobiele telefoons of laptops, toch zijn ze niet gratis geworden. De aanname dat zonnepanelen gratis worden en de stroomprijs over 10 jaar nul zou zijn is zeer extreem en er is bij mijn weten geen energie-expert die deze stelling ondersteunt. Als het waar zou zijn, zouden overigens alle investeringen in energie stoppen, want dan zijn ze over 10 jaar waardeloos.

7. ” En zo zou de energietoekomst van Nederland wel eens niet op de Noordzee kunnen liggen, maar in China dat massaal goedkope zonnepanelen produceert.”: Nieuwsuur wekt in de uitzending ten onrechte de indruk dat in het Energieakkoord alleen op windenergie wordt ingezet. Het tegendeel is waar. Alle in Nederland beschikbare duurzame energiebronnen zullen de komende jaren sterk groeien, zonne-energie bijvoorbeeld met een factor 8 in de periode 2013-2020. 

Op dit moment is windenergie op land in Nederland de goedkoopste vorm van duurzame stroomproductie met 7 tot 10 cent per kWh.

Bron: Blog van Jasper Vis